بیمه مسئولیت کارفرما در قبال کارکنان


اهداف بیمه نامه

در این بیمه نامه با توجه به ماهیت پروژه مورد بیمه، چنانچه کارکنان بیمه گزار متغیر باشند الزامی برای متقاضی بیمه، جهت ارائه اسامی کارکنان به بیمه گر نمی باشد. مگر در مواردیکه با توجه به نوع کار، بیمه گذار، از کارکنان ثابت استفاده می نماید و ارائه اسامی پرسنل تحت امر و همچنین تغییرات احتمالی آنان برای بیمه گذار مقدور باشد. در مجموع اینگونه نتیجه گیری می گردد که صدور بیمه نامه مسئولیت مدنی در برابر کارکنان، بدون ذکر اسامی کارکنان و تعریف کامل پروژه مورد بیمه و محدوده آن میسر است. ا توجه به موارد فوق الذکر، اساساً این بیمه نامه بدون ذکر اسامی بیمه شدگان صادر می گردد و لذا جهت فراهم شدن امکان کنترل موضوع، برای هر پروژه خاص یک بیمه نامه صادر می گردد و مشخصات موضوع کار و محدوده محل کار بایستی بدقت در شرایط خصوصی بیمه نامه درج گردد و پوشش بیمه ای منحصر به آن موارد از حوادثی است که ناشی از اجرای کار در محل مورد بیمه اتفاق افتاده باشد.
یکی از نکات بسیار مهم این بیمه نامه عبارت است از تحت پوشش قراردادن کلیه کارکنان شاغل در پروژه، علیرغم اینکه مستقیماً جزء کارکنان تحت امر بیمه گذار نباشد.
همانگونه که اطلاع دارند در اکثر پروژه ها کارفرما یا صاحبکار تمام امور پروژه را رأساً انجام نمی دهد و این امر دلایل متعددی دارد از جمله تخصصی بودن کارها و یا مسائل اقتصادی و … بهرحال موارد زیادی است که کارفرما، انجام کار را به پیمانکاران مختلف واگذار می نماید و لذا پیمانکاران فرعی نیز در انجام پروژه حضور دارند. همانگونه که فعالیتهای این مجموعه در ارتباط با یکدیگر هستند و مسئولیتهای آنان در برابر کارکنان نیز مرتبط با یکدیگر است و تبعاً عملکرد و مشکلات هر یک در کل امور مؤثر است و همانگونه که جنبه های مثبت آن موجب پیشرفت کار است. به همین منوال حوادث ناگوار برای هر یک از نامبردگان معضلی برای پروژه مورد بیمه ایجاد خواهد نمود.
بعنوان مثال یک شخصیت حقیقی قصد دارد یک منزل مسکونی چهارطبقه احداث نماید و لزوماً در مرحله اول تهیه مجوز تخریب از شهرداری و سپس تهیه نقشه بناء جدید و تعیین مهندس ناظر است سپس برای تخریب بناء موجود و گودبرداری قرارداد جداگانه منعقد می نماید برای نصب اسکلت قرارداد جداگانه والی آخر و نیز بخشهائی از کار مثلاً نگهبان ساختمان، کارگر ساده رأساً کارکنان تحت امر نامبرده می باشند و البته چه بسا این قراردادها شفاهی و یا یک نوشته معمولی باشد.
در اینگونه موارد در صورتیکه حادثه ای ناگوار پیش آید مثلاً اگر کارگری از ارتفاع سقوط و فوت نماید در اکثر مواقع صاحبکار، معمار، مهندس ناظر در برابر زیاندیده مشترکاً مسئول می باشند و بایستی زیان وارده را جبران نمایند و از طرفی دیگر صرفنظر از اینکه مسئول حادثه، کدامیک از اشخاص یاد شده می باشند و یا هر کدام چند درصد مسئول هستند در هر حال اتفاق ناگواری اتفاق افتاد که عواقب آن متوجه پروژه مذکور میباشد.
لذا جهت حل مسئله فوق الذکر و حفظ جامعیت بیمه نامه، تأمین مذکور کلیه خطرات احتمالی برای تمامی کارکنان شاغل را مد نظر قرارداده و موضوع در ماده ۷/۳ از شرایط عمومی بیمه نامه تصریح گردیده که عبارت است از اینکه مسئولیت کلیه اشخاص حقیقی یا حقوقی که اجرای بخشی یا بخشهائی از کار مورد تعهد بیمه گذار را در محل مورد بیمه به عهده دارند، مسئولیت بیمه گذار تلقی میگردد و به دلیل همین ویژگی مشخص است که این بیمه نامه توانسته جهت ازائه تأمین برای بخش وسیعی از جامعه و فعالیتهای عمرانی و نوسازی موفق عمل نماید.
از زمینه های توسعه این بیمه نامه، پروژه های ساختمانی هستند که در واقع عامل آغازین شکل-گیری و تدوین این بیمه نامه نیز می باشند قابل توجه است که در حال حاضر نیز حدوداً هشتاد درصد بیمه نامه های صادره، مسئولیت مدنی در برابر کارکنان در بخش احداث بناء (مسکونی و تجاری) می باشد و سایر بیمه نامه های صادره از این نوع در بخش پروژه های عمرانی شامل سدسازی، راه سازی، شبکه جمع آوری فاضلاب و آبرسانی و … و همچنین کارخانجات تولید آجر، ماکارونی و … میباشد.
اصولاً موفقیت این بیمه نامه در بخش احداث بناء را انطباق شرایط بیمه نامه با شرایط بازار کار و مسائل قانونی مرتبط با آن باید دانست که اهم آن بشرح زیر است:
در کارهای ساختمانی بیشترین خطرات احتمالی که کارکنان را تهدید می نماید عبارتند از: سقوط از ارتفاع کارکنان، سقوط و پرتاب شدن مصالح ساختمانی بر روی کارکنان، خفگی کارکنان در حفر چاه، صدمه دیدگی در پی کنی و ایجاد پایه ستونها، صدمه دیگر اعضاء بدن حین کار با بالابر و جرثقیل و تاورکرین و … که هر کدام از حوادث شرح داده شده ممکن است منجر به فوت، نقص عضو و همچنین جرح اعضاء بدن گردد که مستلزم تأمین هزینه معالجات و همچنین پرداخت دیه وارث توسط بیمه گذار خواهد بود.
در بخش فعالیتهای ساختمانی، ارائه اسامی کارکنان امکان پذیرنیست و اکثراً از کارگران بصورت روزانه و یا هفتگی و یا کارگران فصلی استفاده می گردد و حتی مواردی دیده شده که کارگری فقط برای چند لحظه و یا چند ساعت در محل جهت انجام کار خاصی حضور خواهد یافت.
برخورد قاطع مراجع محترم قضایی و همچنین وزارت کار و امور اجتماعی با هرگونه سهل انگاری و بی مبالاتی احتمالی دست اندرکاران پروژه ها.
نگرانی که دست اندرکاران پروژه برای حوادث احتمالی برای کارگران و طرح موضوع در مراجع قضایی دارند که ممکن است موجب ایجاد وقفه و کندی در اجرای پروژه گردد و بیمه گذار متحمل زیانهای سنگینی از ناحیه گردد.
پیامدهای مالی ناشی از حوادث ناگوار که مشکلاتی را برای مسئولین پروژه ایجاد می نماید. با توجه به شناخت کارگران به حقوق اجتماعی خود و اهمیتی که نظام اسلامی به واسطه مقررات و آئین نامه های وزارت کار و امور اجتماعی و قانون مجازات اسلامی به قشر عظیم کارگران داده است موجب گردیده کارفرمایان حرفه های مختلف راغب به تهیه این بیمه نامه گردند و در حال حاضر بخشهای مختلف تولیدی از جمله کارگاههای نجاری، تولید کفش و کارخانه های قند و … از پوشش بیمه ای یادشده برخوردار می باشند.
نکته حائز اهمیت دیگر، چگونگی نحوه احراز مسئولیت بیمه گذار است. در بیمه نامه در وهله اول، ملاک تشخیص مسئولیت بیمه گذار نظر کارشناس بیمه گر است و همانگونه که در ماده اول از شرایط عمومی بیمه نامه تصریح گردیده است چنانچه مسئولیت بیمه گذار برای بیمه گر محرز باشد. بیمه گر زیان وارده به کارکنان یا ذوی الحقوق آنان را جبران خواهد نمود و در واقع ایفاء تعهدات بیمه گر منوط به رأی مراجع قضایی یا مرجع کارشناسی خاصی نگردیده است و در صورت بروز اختلاف بین طرفین (بیمه گر با بیمه گذار و یا زیاندیده) در درجه اول از طریق کارشناسی مشترک درمرحله بعد نظر کارشناس وزارت کار و امور اجتماعی پذیرفته شده و در صورت عدم توافق برای حل اختلاف از طریق داوری اقدام خواهد شد و در نهایت رأی محاکم صلاحیتدار ملاک عمل خواهد بود.
لذا آنچه در این بیمه نامه مورد تأکید است سهولت و روانی در ارائه خدمات بیمه ای است و ایجاد زمینه مساعد برای جلوگیری از طرح موضوع در سایر مراجع ذیربط می باشد.
نکته مهم دیگر موارد زیاد صدمات جسمانی برای کارکنان است که در بخش فعالیتهای مختلف کارگاهی در جامعه مطرح می باشد و تاکنون بسیاری از زیانهای جسمانی وارد به کارگران بدلیل عدم آگاهی نامبردگان به قوانین و یا عدم توانایی آنان در پیگیری قانونی موضوع، بدون جبران مانده است که با حضور مؤثر و آگاهانه این بیمه نامه، گام قابل قبول در حمایت از حقوق قشر محروم جامعه فراهم گردیده است.
در این بیمه نامه، میزان تعهدات بیمه گر بنا به درخواست بیمه گذار تعیین می گردد و محدودیتی برای میزان آن وجود ندارد مع الوصف برای توجیه اقتصادی طرح، رابطه ای بین حداکثر تعهد بیمه-گر برای غرامت فوت و نقص عضو هر نفر و میزان حداکثر تعهد برای هزینه های پزشکی هر نفر قائل گردیده است بدین ترتیب که حداکثر تعهد بیمه گر برای هزینه های پزشکی ۱۵ درصد حداکثر تعهد بیمه گر برای غرامت فوت و نقص عضو تجاوز نخواهد کرد.
از نکات قابل توجه استثنائات بیمه نامه است و مسائل مهم آن که عموماً مورد بحث و سئوال بیمه-گذاران نیز می باشد بشرح زیر است :
یکی از این موارد بند دوم از ماده دوم است که چنین اشعار می دارد : ((خساراتی که طبق قانون تحت پوشش بیمه نامه شخص ثالث اجباری وسائل موتوری قرار می گیرد مگر آنکه صراحتاً مورد تقاضا بیمه گذار و مورد موافقت بیمه گر قرار گیرد.))
از آنجائیکه قانون بیمه شخص ثالث مصوب ۱۳۴۷ تهیه بیمه نامه شخص ثالث وسایل نقلیه موتوری را اجباری نموده است. بنابراین پوشش خطراتی که در بیمه نامه شخص ثالث تأمین گردیده است در بیمه نامه جداگانه صحیح نمی باشد.
بنابراین چنانچه وسایل نقلیه موتوری اعم از کارگاهی و غیره شامل لودر، بلدوزر، بیل مکانیکی، جرثقیل متحرک، و وسایل نقلیه ای که مصالح و مواد اولیه حمل می نمایند عامل خسارت بدنی برای کارکنان گردند در ابتدا بایستی خسارت از محل بیمه نامه مذکور جبران گردد. حال اگر خسارت وارده طبق شرایط بیمه نامه یاد شده قابل پرداخت نباشد و یا اصولاً جزء خطرات تحت پوشش آن بیمه نباشد و در این موارد مسئولیت بیمه گذار محرز باشد خسارات وارده در چارچوب بیمه نامه مسئولیت مدنی در برابر کارکنان قابل رسیدگی است و طبق شرایط بیمه نامه خسارت وارده جبران خواهد شد. شایان ذکر است بیمه گذار برای وسائط نقلیه موتوری چه بیمه نامه تهیه کرده باشد و چه بیمه نامه خریداری نکرده باشد در هر حال خسارات تحت پوشش بیمه نامه شخص ثالث اجباری در این بیمه نامه مستثنی است.
نمونه خساراتی که ممکن است بیمه نامه شخص ثالث اجباری آنرا تأمین ننماید.

* زیاندیده ممکن است براساس شرایط بیمه نامه یاد شده شخص ثالث تلقی نگردد.
* وسیله نقلیه در حال حرکت نباشد (ساکن باشد) و خسارت ایجاد گردد از جمله هنگامی که جرثقیل جابجایی تیرآهن را انجام میدهد و …
* وسیله مورد نظر جزء وسایل نقلیه موتوری تلقی نگردد و یا برای وسیله نقلیه یادشده بیمه نامه شخص ثالث به دلایلی عرضه نگردد.

علیرغم موارد ذکر شده، بیمه گر این امکان را باقی نهاده است که چنانچه پوشش بیمه ای مسئولیت ناشی از خطرات وسائط نقلیه موتوری مدنظر بیمه گر است بایستی صراحتاً آنرا تقاضا نماید و در صورت موافقت بیمه گر و تأئید موضوع در الحاقی که بدین منظور صادر خواهد شد. ارائه پوشش امکان پذیر می گردد. البته بدیهی است متقاضی بیمه باید دلایل قانع کننده در این زمینه ارائه نماید از جمله بعنوان مثال اینکه بدلیل نداشتن شماره شهربانی از ارائه بیمه شخص ثالث به وسائل نقلیه کارگاهی خودداری می گردد و از این قبیل موارد.
از جمله موارد دیگر مطرح بند ۵ ماده دوم است که مقرر می دارد ((خارت ناشی از تخلف از قوانین و نظامات دولتی)) جزء استثناء بیمه نامه است. همانگونه که مطلعند شرکت های بیمه بنا به رسالت سازمانی خود موظف هستند در راستای حفظ و تحکیم قوانین کوشا باشند و این موضوع در تمامی انواع بیمه نامه ها رعایت می گردد و در هر بیمه نامه با توجه به نوع بیمه نامه، معنی خاصی در آن زمینه را دارد و در بیمه نامه مسئولیت در برابر کارکنان بدین معنی است که اگر مسئولیت بیمه-گذار ناشی از تخلف وی از قوانین دولتی باشد خسارت قابل پرداخت نمی باشد. بعنوان مثال: در صورتیکه منشاء خسارت بکارگیری نیروی کار پایین تر از سن تعیین شده در قانون باشد که در اینگونه موارد علی رغم مسئول بودن بیمه گذار، بیمه گر تعهدی در جبران خسارت نخواهد داشت.
از نکات دیگر بیمه نامه اینکه پس از بررسی و محاسبه خسارت، در صورت قابل پرداخت بودن، خسارت به چه کسی پرداخت می گردد همانگونه که اطلاع دارند در بیمه های مسئولیت خسارت همواره به شخص ثالث زیاندیده و یا ذوی الحقوق او پرداخت می گردد اما در این بیمه نامه از آنجائیکه بدلیل وضعیت مالی کارکنان علی الخصوص در بخش فعالیتهای ساختمانی هزینه های پزشکی کارگر مصدوم توسط کارفرما (بیمه گذار) تأمین می گردد بنابراین در شرایط بیمه نامه پیش-بینی گردیده که در صورت پرداخت هزینه های پزشکی توسط بیمه گذار و ارائه اصل مدارک و صورتحسابهای معالجات انجام شده، هزینه های پزشکی در وجه نامبرده پرداخت شود.

چه کسانی به این بیمه نامه نیاز دارند

کلیه کارفرمایان مشمول قانون کار و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی،از جمله شرکتها، سازمانها، ‌کارخانجات و کارگاه‌هایی که در امور تولید، تعمیرات و خدمات فعال هستند و همچنین مجریان پروژه‌های عمرانی و ساخت‌وسازهای بناهای مسکونی و تجاری که در مقابل کارکنان خود برای خسارات بدنی ناشی از سهل‌انگاری و قصور در نظارت و استفاده از وسایل بی‌حفاظ و معیوب در حین کار و ضعف اقدامات ایمنی مسئول هستند به این بیمه نیاز دارند.

شرح خطرات و خسارات تحت پوشش

با توجه به شرایط مندرج در بیمه ممکن است خطرات در یکی از سطوح ذیل مورد پوشش قرار گیرد:

۱٫ چنانچه در جریان انجام کار در محل کار، در اثر حادثه خسارت بدنی به کارکنان شاغل بیمه گزار وارد آید و مسئولیت بیمه گزار در این ارتباط توسط بیمه‌گر محرز گردد خسارت وارده جبران خواهد شد. منظور از جبران خسارت بدنی، شامل پرداخت هزینه‌های پزشکی و غرامت نقص عضو و فوت کارکنان می‌باشد.
۲٫ خسارات بدنی ناشی از سهل‌انگاری و قصور در نظارت و استفاده از وسایل بی‌حفاظ و معیوب در حین کار و ضعف اقدامات ایمنی
۳٫ پیمانکاران ساختمانی می توانند مسئولیت خود را در مقابل خسارت های جانی وارده به کارگران مشاغل در محل کار تحت پوشش قرار دهند
۴٫ خسارت های جانی وارد به کارگران فعال واحدهای تولیدی و صنعتی تحت پوشش قرار می دهد. به این شکل که در صورت بروز حادثه منجر به فوت یا جرح شرکت بیمه هزینه های مالی خسارت وارده را جبران می کند
۵٫ پوشش بیمه‌ای منحصر به آن موارد از حوادثی است که ناشی از اجرای کار در محل مورد بیمه اتفاق افتاده باشد

*
پوشش های اصلی (اجباری) :
o فوت
o نقص عضو
*
پوشش های فرعی (کلوزهای اختیاری) :
o ماموریت‌های خارج از کارگاه
o اماکن وابسته به کارگاه
o حوادث نقلیه موتوری به طور کامل
o مسئولیت پیمانکاران فرعی
o مسئولیت مهندسین ناظر یا مشاور
o پرداخت خسارت بدون رای دادگاه
o پرداخت خسارت پزشکی بدون اعمال تعرفه
o مطالبات سازمان تامین اجتماعی برای هر کارگر
o شخص کارفرما. پیمانکار و …
o خسارت جانی اشخاص ثالث
o مابه‌التفاوت افزایش دیه هر سال علاوه بر میزان تعهدات خریداری شده در بیمه‌نامه حداکثر تا ۱ سال
o مابه‌التفاوت افزایش دیه هر سال علاوه بر میزان تعهدات خریداری شده در بیمه‌نامه حداکثر تا ۲ سال
o مابه‌التفاوت افزایش دیه هر سال علاوه بر میزان تعهدات خریداری شده در بیمه‌نامه حداکثر تا ۳ سال
o پرداخت غرامت روزانه کارگران
o صدمات جسمی کارکنان بر اثر حوادث نامرتبط به فعالیت بیمه‌شده

شرایط و فرآیند فسخ بیمه نامه

این بیمه ممکن است قبل از انقضای مدت با اخطار قبلی و کتبی ۲۰ روزه از طرف بیمه گر یا بیمه گزار در موارد زیر فسخ گردد:

۱٫ در صورت عدم پرداخت حق بیمه و حق بیمه اضافی در سر رسیدهای معین.
۲٫ در صورت تشدید خطر و عدم موافقت بیمه گزار به پرداخت حق بیمه اضافی مربوطه
۳٫ در صورت کتمان یا اظهار خلاف واقع در بیمه گزار به طور غیر عمد درباره وضعیت خطر و احراز این امر قبل از وقوع حادثه

از طرف بیمه گزار: در صورتی که کیفیت تشدید خطر کاهش یافته و یا از بین رفته و بیمه گر به تخفیف حق بیمه راضی نشود.
تبصره: در صورت فسخ از طرف بیمه گر، باید حق بیمه مدنی که باقی مانده است به صورت روزشمار محاسبه و به بیمه گزار برگشت شود، در صورت فسخ بیمه از طرف بیمه گزار، حق بیمه برگشتی بر اساس تعرفه بیمه کوتاه مدت محاسبه خواهد شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*


پنج + 3 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>